Δεν χρειάζεται να είναι κανείς οικονομικός αναλυτής για να καταλάβει ότι η ακρίβεια είναι εδώ, «κατατρώει» την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, αυξάνει τα έξοδα για τις επιχειρήσεις – με τις μικρομεσαίες να «αγκομαχούν» ολοένα και περισσότερο – και «εξαϋλώνει» τα μέτρα ανακούφισης που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση.
Το «καμπανάκι» έχει ήδη χτυπήσει. Ο πληθωρισμός σημείωσε αύξηση ρεκόρ για τον Οκτώβριο. Έφτασε στο 3,4% από το 2,2% με το οποίο «έτρεχε» τον Οκτώβριο. Η μεγάλη άνοδος του πληθωρισμού είναι συνέπεια της «εκρηκτικής» αύξησης που σημειώνουν οι τιμές στην ενέργεια, αλλά και σε πολλά άλλα προϊόντα.
Η κυβέρνηση, βλέποντας το ράλι των τιμών στην ενέργεια, ανακοίνωσε τον υπερδιπλασιασμό της επιδότησης των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος για τον μήνα Νοέμβριο και Δεκέμβριο δια στόματος του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστα Σκρέκα, αλλά και πακέτο μέτρων για τα νοικοκυριά που καταναλώνουν φυσικό αέριο και τις βιομηχανίες που ηλεκτροδοτούνται από τη μέση τάση.
Πιο συγκεκριμένα, σε ό, τι αφορά τους λογαριασμούς ρεύματος, η επιδότηση ανεβαίνει για τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο στα 39 ευρώ ανά μήνα και για τις καταναλώσεις έως 300 κιλοβατώρες. Όμως, οι αυξήσεις είναι τόσο μεγάλες που «σβήνουν» αυτή την κυβερνητική πρωτοβουλία.
Το σύνδρομο της «τρίτης εβδομάδας»
Στην πραγματικότητα, το σύνδρομο της «τρίτης εβδομάδας», δηλαδή της εξάντλησης των οικονομικών διαθεσίμων πολλών νοικοκυριών την τρίτη εβδομάδα του μήνα, είναι κυρίαρχο.
Μάλιστα, το ζήτημα έχει πάρει και πολιτικές προεκτάσεις με τον Αλέξη Τσίπρα να αναφέρεται σε αυτό το ζήτημα κατά τη συνάντησή του με τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους σήμερα στις Φέρες στον Έβρο. Σίγουρα, και επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ ο μισθός δεν έφτανε σε πολλές οικογένειες για να «βγάλουν» τον μήνα, αλλά η κατάσταση έχει επιδεινωθεί, όπως βιώνουν οι πολίτες και υπογραμμίζουν φορείς και έρευνες που έρχονται διαρκώς στο φως της δημοσιότητας.
«Κοκτέιλ» αυξήσεων σε ενέργεια και στο… ράφι
Οι τρομακτικές ανατιμήσεις στην ενέργεια, καθώς και οι αυξήσεις που βλέπουν οι καταναλωτές σε ένα ευρύ φάσμα ειδών διατροφής αποτελούν ένα «κοκτέιλ» που αδυνατίζει σε πραγματικά ανησυχητικό ρυθμό την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Όπως μπορείτε να δείτε και στο παρακάτω γράφημα που παρουσίασε η ΕΦΣΥΝ, η εκτίναξη του τιμάριθμου που αναφέραμε και παραπάνω στο 3,4% οδηγεί σε μεγάλες απώλειες στο μέσο εισόδημα των νοικοκυριών που φτάνει τα 17,7 ευρώ κάθε μήνα.
Σε ετήσια βάση η μείωση της αγοραστικής δύναμης είναι πολύ μεγαλύτερη, καθώς ξεπερνά τα 50 ευρώ τον μήνα σε μέσα επίπεδα, εάν προσμετρηθεί η επίπτωση του πληθωρισμού στη μέση καταναλωτική δαπάνη ανά νοικοκυριό η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, διαμορφώθηκε το 2020 σε 17.738 ευρώ ή 1.478,22 ευρώ τον μήνα.
Η ενέργεια είναι ο βασικός πυροδότης του πληθωρισμού, ο οποίος από 1,9% τον Αύγουστο ανέβηκε στο 2,2% τον Σεπτέμβριο για να φτάσει στο 3,4% τον Οκτώβριο. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται στο φυσικό αέριο (132,3%), στα αεροπορικά εισιτήρια (30%), στο πετρέλαιο θέρμανσης (45,9%), στα καύσιμα (22,3%), στο ηλεκτρικό (18,9%), ενώ λόγω και της ανόδου του ενεργειακού κόστους μεγάλες αυξήσεις τιμών καταγράφονται σε βασικά είδη διατροφής, όπως ελαιόλαδο (22%), αρνί και κατσίκι (16,3%), πουλερικά (8,5%), ψάρια νωπά (7,9%), ψωμί (3,9%), κ.ά.
Μεταξύ Οκτωβρίου και Σεπτεμβρίου, φέτος, καταγράφηκαν ανατιμήσεις στις μεταφορές επιβατών με αεροπλάνο (23,6%), στο πετρέλαιο θέρμανσης (21,3%), στο φυσικό αέριο (21,2%), στον ηλεκτρισμό (18%) κ.ά.
Δείτε το γράφημα για τις ανατιμήσεις
Μεγαλώνουν οι ανισότητες – Αγωνιούν οι φτωχότεροι
Όλα τα παραπάνω συμβαίνουν, την ώρα που, με βάση τα στατιστικά της ΕΛΣΤΑΤ, το διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε 7% το β’ τρίμηνο του έτους σε σχέση με το περσινό αντίστοιχο τρίμηνο, αλλά και τη συνεχιζόμενη άνοδο των ιδιωτικών καταθέσεων, οι οποίες ανήλθαν σε υψηλό δεκαετίας τον Σεπτέμβριο, αγγίζοντας τα 173,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι μέσα στην υγειονομική κρίση, οι ιδιωτικές καταθέσεις έχουν αυξηθεί κατά περίπου 28 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων το 50% είναι καταθέσεις νοικοκυριών.
Όμως, σύμφωνα με έρευνα που έδωσαν στη δημοσιότητα η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) και το Ινστιτούτο Εργασίας σε συνεργασία με την εταιρεία Alco το 82% των εργαζομένων δηλώνει ότι η μηνιαία επιβάρυνση του νοικοκυριού τους από τις αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και των βασικών ειδών διατροφής αναμένεται να είναι «πολύ μεγάλη» ή «μεγάλη», με μόλις το 14% να την εκτιμά ως «μικρή» ή «πολύ μικρή».
Τα παραπάνω ποσοστά διαφοροποιούνται, όταν συγκριθούν με το ύψος του εισοδήματός τους. Οι εργαζόμενοι με μηνιαία αμοιβή έως 500 ευρώ δηλώνουν κατά 100% ότι αναμένουν πολύ μεγάλη επιβάρυνση, ενώ το 19% όσων δηλώνουν ως μηνιαία αμοιβή από 1.500 ευρώ και πάνω, αναφέρει ότι αναμένει πολύ μεγάλη επιβάρυνση και το 54% μεγάλη επιβάρυνση.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις διεθνών οργανισμών και αναλυτών, το ράλι των τιμών δεν πρόκειται να σταματήσει να είναι τόσο ξέφρενο τουλάχιστον μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2022, ενώ η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ είχε δηλώσει πρόσφατα ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη θα αργήσει να αποκλιμακωθεί, περισσότερο από όσο είχε αρχικά προβλεφθεί, και ότι θα υπάρξει περαιτέρω άνοδος μέσα στο 2021 με σταδιακή αποκλιμάκωση μέσα στο 2022.
Με απλά λόγια, οι ανισότητες αυξάνονται, με τους φτωχότερους να αγωνιούν για το πώς θα περάσουν τους επόμενους μήνες μέσα στον χειμώνα.
